Để phân biệt thép cán nóng và cán nguội, chúng ta nên tham khảo quy trình sản xuất thép.Từ lúc đầu vào là quặng sắt , phế liệu cho đến đầu ra là các sản phẩm thép.Hãy xem hình dưới đây mô tả quá trình sản xuất thép:

Giai đoạn 1: Xử lý quặng
Trong giai đoạn này các nguyên liệu đầu vào như: Quặng viên(Pellet),quặng sắt( Iron ore), quặng thiêu kết, và các chất phụ gia như than cốc(coke), đá vôi(lime stone) được đưa vào lò nung(Blast furnace).
Nếu là phế liệu cũng sẽ được nung nóng tới 1 nhiệt độ nhất định để làm thành dòng kim loại nóng chảy(hot metal)
Giai đoạn 2: Tạo dòng thép nóng chảy
Dòng kim loại nóng chảy được hình thành từ giai đoạn 1, được dẫn tới lò cơ bản(Basic oxygen furnace), hoặc lò hồ quang điện( Electric arc furnace).Tại đây, kim loại nóng được xử lý, tách tạp chất và tạo ra sự tương quan giữa các thành phần hoá học.Là cơ sở để quyết định mẻ thép tạo ra cho loại sản phẩm nào, thuộc mác thép nào.Ví dụ mẻ thép sẽ dùng để cán thép thanh vằn SD390 thì các thành phần hoá học sẽ được điều chỉnh ngay ở giai đoạn này để cho ra mác thép SD390.
Giai đoạn 3:Đúc tiếp liệu
Dòng kim loại sau khi ra khỏi giai đoạn 2 được đưa tới:
-Steel Castings: Đúc các sản phẩm khác.
-Tới lò đúc phôi: Từ lò này sẽ đúc ra 3 loại phôi:
Phôi thanh(Billet) là loại phôi thanh có tiết diện 100x100, 125x125, 150x150 dài 6-9-12 m. Thường dùng để cán kéo thép cuộn xây dựng, thép thành vằn.
Phôi phiến(Slab) loại phôi thành thường dùng để cán ra thép cuộn cán nóng, thép tấm cán nóng, thép cuộn cán nguội hoặc thép hình.Có
Phôi Bloom là loại phôi có thể sử dụng thay thế cho phôi thanh và phôi phiến.
Sau khi, phôi được đúc xong có thể để ở hai trạng thái: Trạng thái nóng và trạng thái làm nguội.
Trạng thái nóng(hot direct rolling) trạng thái này duy trì phôi ở một nhiệt độ cao sau khi ra khỏi quá trình hình thành phôi để đưa thẳng vào quá trình cán sản phẩm.
Trạng thái nguội của phôi để chuyển tới các nhà máy khác và sẽ được làm nóng lại (Reheating furnace) tại các nhà máy đó để đưa vào quá trình cán sản phẩm.
Giai đoạn 4: Cán
Phôi được đưa vào các nhà máy để cán ra các sản phẩm thép
-Đưa phôi vào nhà máy thép hình(Section mill) để cán ra các sản phẩm thép như sau:Rail( thép ray);Sheet pile(thép cừ lòng máng);Shape( thép hình các loại);Bar( thép thanh xây dựng).
-Đưa phôi vào nhà máy thép (wire rode mill) để cán ra thép cuộn trơn xây dựng.
-Đưa phôi vào nhà máy thép tấm(Plate mill) để cán ra thép tấm đúc(Plate).
-Đưa phôi vào nhà máy thép cán nóng (Hot Strip mill), phôi sẽ được cán ra thép cuộn cán nóng(Hot roll coil-HRC).Hoặc thép tấm cắt ( cắt ngay kho ra cuộn và đóng kiện-Hàng Baotou).Trong quá trình cán ra thép cuộn cán nóng thép cuộn đang ở nhiệt độ cao(VD 780oC) nếu muốn cán ra thép cuộn cán nguội (Cold roll coil-CRC) thì hạ nhiệt độ cuộn thép đó xuống nhiệt độ thích hợp(VD:480oc) và tiếp tục cán giảm độ dày.Như vậy, ngay ở giai đoạn này sản xuất ra thép cuộn cán nguội và thép cuộn cán nóng.Hiện nay, các nhà máy cán lại ở Việt Nam đang sử dụng Phôi thép cuộn cán nóng: (1,75-5,0 mm) sau đó đưa vào lò nung lên tới nhiệt độ thích hợp(VD 480oC) để cán giảm độ dày ra thép cuộn cán nguội
-Từ các nhà máy thép cán nóng sau khi cán ra thép cuộn cán nóng có thể đưa thẳng tới nhà máy cán thép ống hàn(welded pipe mill).
-Đưa phôi vào nhà máy cán thép ống đúc( Seemless pipe mill) để sản xuất ra thép ống đúc.
Trên đây, là quy trình sản xuất các sản phẩm thép.Như vậy chúng ta có thể hiểu được thép cán nguội, cán nóng sản xuất ra như thế nào.Sau đây chúng ta có thể xem một số hình ảnh để có thể phân biệt thép cuộn cán nguội và thép cuộn cán nóng:
|
|
Thép cuộn cán nguội
|
Thép cuộn cán nóng
|
|
Độ dày thông thường
|
0.15mm-2mm
|
0.9mm trở lên
|
|
Bề mặt
|
Trắng sáng, có độ bóng cao.
|
Xanh đen, tối đặc trưng
|
|
Mép biên
|
Thường được xén biên thẳng và sắc mép
|
Hai biên cuộn thường bo tròn, xù xì, biến màu rỉ sét khi để lâu.
|
|
Bảo quản
|
Hàng cán nguội thường có bao bì và để trong nhà.Rất nhanh rỉ sét bề mặt không sử dụng được
|
Có thể để thép cuộn cán nóng ngoài trời một thời gian dài.Và không cần bao bì bảo quản.
|
Xem một số hình ảnh thép cán nguội: Xem
Xem một số hình ảnh thép cán nóng: hinh1 ; hình2; hình3; hình4
Nguồn: Satthep.net
1. van tran: Dịch thuật
Hot metal: kim loại lỏng
Blast furnace: lò cao
Basic oxygen furnace: Lò thổi, lò thổi oxy
Steelmaking: luyện thép
Continuous casting: đúc liên tục
Rolling mill: nhà máy cán ( thường dùng cho cán cây và cán cuộn)
Section mill: cán thép hình
Wire rod mill: cán cuộn
Hot direct rolling: cán nóng trực tiếp (thường dùng trong trường hợp nạp nóng phôi đúc từ dàn đúc liên tục)
Billet: phôi vuông
Bloom: phôi kích thước không đều, hình chữ nhật, tròn
Slab: phôi dẹp, dùng cho cán tấm
Plate mill: nhà máy cán thép tấm
Hot strip mill: nhà máy thép tấm cán nóng C
old rolling tandem mill: nhà máy thép cán nguội
2. Nguyễn Thị Thùy Dương: Đính chính về bài viết phân biệt thép cán nóng và cán nguội
Hôm nay, đi tim khái niệm cho thép cán nóng vá cán nguội tôi mới tình cờ đọc được bài viết này. Thực sự bài viết phản hối là của anh Trần Ngọc Liêm. Rất mong được đính chính.
3. Trần Huy: Bổ sung chút xíu
Bài viết cũng rất bổ ích, tôi rất khâm phục khả năng của người viết cũng như nhận định rất đúng của các bạn Trần Ngọc Liêm. Phạm Quốc Tuấn. Nhân đây tôi cũng xin bổ sung điểm rất nhỏ, đó là cán nóng và nguội bạn viết rất đúng về mặt trực quan của một người làm trong ngành thép nhưng bạn không phải xuất thân từ dân kĩ thuật (kim loại). gia công nóng haynguội là phân biệt dựa trên nhiệt độ của vật liệu đang được gia công, ngưỡng nhiệt độ vật liệu đang được gia công lớn hơn nhiệt độ kết tinh lại gọi là gia công nóng, và nhỏ hơn thì gọi là nguội.......
4. Nguyen Hong Nam: Nên ghi chú nếu thông tin chưa đảm bảo độ chính xác
Đồng ý với bạn Dương, đúng là bài viết dịch thuật không đúng chuyên môn, nhiều bạn mới nhập môn ngành vật liệu dễ bị nhập sai kiến thức chuyên ngành, từ hồi học đến giờ mới biết continuous casting là đúc tiếp liệu đấy!!! Dù sao cũng thanks bác ad 1 phát
5. Nguyễn xuân hiếu: Tham khảo tài liệu
Em là tân kỹ sư, sắp ra trường. Vì chuẩn bị kiến thức sắp tới cho cuộc phỏng vấn, em đã đọc tham khảo bài viết này, em xin chân thành cám ơn nguời đả post bài viết này rất nhiều. Về chuyên môn, em không biết bài này khi dịch có lổi hay không, nhưng nó củng cung cấp cho em một lượng kiến thức nhất định! thank you!
6. Tuấn Kiệt Steel: Tham khảo
Rất cảm ơn admin Satthep.net đã viết và đăng bài này. Dù là những thông tin được dịch lại chưa thật hoàn chỉnh nhưng đó cũng là đóng góp không nhỏ cho nhu cầu tìm hiểu thông tin của độc giả. Thật không dễ tìm được những bài viết tương tự như vậy trên mạng. Hy vọng sẽ còn nhiều bài viết về kỹ thuật và quá trình sản xuất ra sản phẩm thép như thế để độc giả tham khảo. Chúng tôi có thể copy bài viết này để bổ sung phần tài liệu kỹ thuật cho trang web công ty chúng tôi được không, chúng tôi sẽ để source http://satthep.net. Chân thành cảm ơn.
Satthep.net: OK bạn
7. Quốc Tuấn: Mục đích bài viết:Satthep.net
Rất cám ơn chị Thùy Dương đã viết bài góp ý cho bài viết của Satthep.net về quá trình sản xuất thép.Đứng dưới góc độ của một kỹ sư luyện kim chắc chắn bài viết vẫn còn nhiều thiếu sót về kỹ thuật và chuyên môn.Satthep.net viết ra bài này cũng nhằm cho những người kinh doanh thép tham khảo và biết tổng thể, đại khái về quá trình sản xuất ra sản phẩm thép như thế nào nên có thể về kỹ thuật chuyên sâu, từ ngữ chuyên môn chưa đáp ứng tốt.Cũng rất mong chị Dương góp ý, chỉnh sửa thành một bài viết để bài viết có thể hòan thiện hơn, có giá trị tham khảo tốt hơn nữa. Xin chân thành cảm ơn.Vui lòng gửi mail về admin@satthep.net Mr Phạm Quốc Tuấn
8. Nguyễn Thị Thùy Dương: Phản hồi về bài viết phân biệt cán nóng và cán nguội
Nhiều từ ngữ sử dụng không đúng từ ngữ chuyên môn , chỉ như người viết đọc tài liêu tiếng Anh rồi dịch kiểu word by word: vi dụ (basic oxygen furnace là lò thổi chứ không phải là lò cơ bản ) . Nói chung la người post bài không co chuyên môn . Dù sao cũng la người dũng cảm vì không biết gì mà đã giám viết cho độc giả đọc Ý kiến của một kĩ sư luyện kim. Nếu cần tham khảo để bài viết hoàn thiện hơn , xin liên hệ : Trần Ngọc Liêm - kĩ sư luyện kim (0936770680)